\u015amier\u0107 Philipa Zimbardo w pa\u017adzierniku 2024 roku sk\u0142oni\u0142a mnie do refleksji nad tym, jak ogromny wp\u0142yw wywar\u0142 na nasze rozumienie ludzkiego zachowania i dynamiki spo\u0142ecznej \u2014 a wi\u0119c spraw, kt\u00f3re bardzo \u0142atwo prze\u0142o\u017cy\u0107 na codzienne \u017cycie zawodowe. Mia\u0142am szcz\u0119\u015bcie pozna\u0107 go osobi\u015bcie podczas studi\u00f3w z psychologii organizacji i lekcje, kt\u00f3re wtedy od niego wynios\u0142am, towarzysz\u0105 mi do dzi\u015b.<\/p>\n
Tak, stanfordzki eksperyment wi\u0119zienny budzi kontrowersje (i trudno temu zaprzeczy\u0107), ale wa\u017cniejszy wniosek dotyczy tego, jak silnie otoczenie kszta\u0142tuje nasze zachowanie \u2014 zw\u0142aszcza w pracy. Badania Zimbardo pokaza\u0142y, \u017ce \u015brodowisko mo\u017ce pcha\u0107 nas w stron\u0119 zachowa\u0144 szkodliwych albo inspirowa\u0107 do empatii i odwagi. To spostrze\u017cenie jest dzi\u015b niezwykle wa\u017cne dla lider\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie dla nas, ludzi z HR, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 \u015brodowiska, w kt\u00f3rych inni pracuj\u0105 i si\u0119 rozwijaj\u0105.<\/p>\n
Idee Zimbardo, zbie\u017cne z badaniami promotora mojej pracy magisterskiej, prof. Bogdana Wojciszke, nad moralno\u015bci\u0105 i sprawczo\u015bci\u0105, ukszta\u0142towa\u0142y to, jak dzi\u015b patrz\u0119 na przyw\u00f3dztwo.<\/p>\n
Jego prace dotykaj\u0105 wa\u017cnych temat\u00f3w: autorytetu, dynamiki w\u0142adzy i naszej zdolno\u015bci do empatii. To nie s\u0105 lekcje tylko dla akademik\u00f3w. S\u0105 dla ka\u017cdego lidera, kt\u00f3ry chce budowa\u0107 silniejsze zespo\u0142y, zdrowsz\u0105 kultur\u0119 pracy i zostawi\u0107 po sobie trwa\u0142y \u015blad. Dzi\u015b, gdy w\u0142a\u015bciwa kultura potrafi zbudowa\u0107 albo rozbi\u0107 zesp\u00f3\u0142, te wnioski s\u0105 aktualne jak nigdy.<\/p>\n
Kiedy wracam my\u015blami do prac Zimbardo i jego rozmowy z Dalajlam\u0105, przypominam sobie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czucie to co\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c cecha charakteru. To podstawa budowania lepszego \u015bwiata. Jako liderzy mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u2014 i obowi\u0105zek \u2014 tworzy\u0107 \u015brodowiska, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 pozytywnej zmianie, w naszych organizacjach i poza nimi, oraz traktowa\u0107 wsp\u00f3\u0142czucie jako narz\u0119dzie zmiany: dla naszych zespo\u0142\u00f3w i dla szerszego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wybory, kt\u00f3rych dokonujemy dzi\u015b \u2014 jak przewodzimy, jak traktujemy swoje zespo\u0142y i jak uczymy \u2014 ukszta\u0142tuj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Przejd\u017amy jednak do praktyki. Oto lekcje od Zimbardo, kt\u00f3re pomagaj\u0105 tworzy\u0107 miejsca pracy oparte na wsp\u00f3\u0142czuciu i odwadze.<\/p>\n
Jednym z kluczowych wniosk\u00f3w Zimbardo jest to, jak \u0142atwo w\u0142adza pozbawiona kontroli prowadzi do nadu\u017cy\u0107. W jego eksperymencie osoby, kt\u00f3rym dano w\u0142adz\u0119, bardzo szybko zacz\u0119\u0142y \u017ale traktowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy byli od nich zale\u017cni. Brzmi znajomo? Ka\u017cdy z nas widzia\u0142 albo s\u0142ysza\u0142 o liderach, kt\u00f3rzy trac\u0105 kontakt ze swoim zespo\u0142em i zarz\u0105dzaj\u0105 przez kontrol\u0119, a nie przez zrozumienie.<\/p>\n
Antidotum jest proste: wsp\u00f3\u0142czucie. Przyw\u00f3dztwo oparte na wsp\u00f3\u0142czuciu nie oznacza mi\u0119kko\u015bci \u2014 oznacza bycie cz\u0142owiekiem. Chodzi o to, by rozumie\u0107, co motywuje Tw\u00f3j zesp\u00f3\u0142, z jakimi wyzwaniami si\u0119 mierzy i czego potrzebuje, \u017ceby si\u0119 rozwija\u0107. Zamiast wydawa\u0107 wyroki, zadawaj pytania! Im wi\u0119cej w Tobie ciekawo\u015bci i empatii, tym wi\u0119cej zaufania i zaanga\u017cowania zbudujesz. Zadaj sobie wi\u0119c pytanie: czy naprawd\u0119 s\u0142uchasz swoich ludzi? Czy dajesz im przestrze\u0144, by mogli pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy i si\u0119 rozwija\u0107 bez l\u0119ku przed konsekwencjami?<\/p>\n
Prace Zimbardo pokaza\u0142y, \u017ce licz\u0105 si\u0119 nie tylko dzia\u0142ania jednostek \u2014 to system wp\u0142ywa na zachowanie. To wa\u017cna lekcja dla lider\u00f3w: to my nadajemy ton kulturze organizacji. Je\u015bli pozwalamy, by kwit\u0142y toksyczne zachowania, takie jak mikrozarz\u0105dzanie, faworyzowanie czy brak przejrzysto\u015bci, tworzymy \u015brodowisko, w kt\u00f3rym dysfunkcja jest nieunikniona.<\/p>\n
Skup si\u0119 raczej na budowaniu system\u00f3w, kt\u00f3re wydobywaj\u0105 z ludzi to, co najlepsze. Tw\u00f3rz kultur\u0119 opart\u0105 na sprawiedliwo\u015bci, otwartej komunikacji i szacunku. Przyjrzyj si\u0119 uczciwie swoim procesom \u2014 ocenom okresowym, systemom informacji zwrotnej, strukturom podejmowania decyzji. Czy sprzyjaj\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy i etycznym zachowaniom, czy rz\u0105dzi nimi korporacyjna polityka? Dopasuj codzienne praktyki do swoich warto\u015bci, a zbudujesz pozytywn\u0105 kultur\u0119 wysokiej efektywno\u015bci.<\/p>\n
Badania Zimbardo pokaza\u0142y, jak mocno stres i w\u0142adza potrafi\u0105 zmieni\u0107 ludzkie zachowanie. W dzisiejszym szybkim tempie pracy stresu praktycznie nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107. Pytanie brzmi: jak nim zarz\u0105dzasz w swoich zespo\u0142ach?<\/p>\n
Twoim zadaniem jako lidera jest dzia\u0142a\u0107 z wyprzedzeniem. Nie czekaj, a\u017c pojawi si\u0119 wypalenie \u2014 stawiaj realistyczne oczekiwania, dbaj o r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy prac\u0105 a \u017cyciem prywatnym i wspieraj zesp\u00f3\u0142, gdy czuje si\u0119 przyt\u0142oczony. Nie chodzi tylko o obci\u0105\u017cenie prac\u0105, ale o uznanie, \u017ce zdrowie psychiczne i emocjonalne jest tak samo wa\u017cne jak produktywno\u015b\u0107. A z w\u0142adz\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107. Regularnie zadawaj sobie pytanie: czy wykorzystujesz sw\u00f3j wp\u0142yw, by wzmacnia\u0107 innych, czy kierujesz narracj\u0105 tak, by s\u0142u\u017cy\u0142a Twoim potrzebom?<\/p>\n
Prace Zimbardo mocno przypominaj\u0105, \u017ce jako liderzy odpowiadamy za \u015brodowiska, kt\u00f3re tworzymy. Systemy, kt\u00f3re budujemy, kultura, kt\u00f3r\u0105 piel\u0119gnujemy, i zachowania, kt\u00f3re modelujemy, kszta\u0142tuj\u0105 ludzi wok\u00f3\u0142 nas. Przyw\u00f3dztwo to nie tylko zarz\u0105dzanie lud\u017ami \u2014 to rozumienie ludzkiego zachowania i tworzenie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie mog\u0105 si\u0119 rozwija\u0107.<\/p>\n
Zatrzymaj si\u0119 na chwil\u0119 i przyjrzyj swojemu stylowi przyw\u00f3dztwa i swojemu miejscu pracy. Czy budujesz systemy, kt\u00f3re wydobywaj\u0105 z ludzi to, co najlepsze? Czy przewodzisz z empati\u0105?<\/p>\n
Jak pokaza\u0142 Zimbardo, cz\u0119sto nie zdajemy sobie sprawy z ogromnej si\u0142y, z jak\u0105 sytuacje spo\u0142eczne wp\u0142ywaj\u0105 na nasze zachowanie. Czas na wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2014 tak\u017ce w\u0142asnego wp\u0142ywu na innych i efektu kuli \u015bnie\u017cnej, jaki on uruchamia.<\/p>\n
Je\u015bli Twoi mened\u017cerowie jad\u0105 na rezerwie, pracuj\u0119 z firmami w obszarze coachingu przyw\u00f3dczego i executive coachingu<\/a>, program\u00f3w Leadership Under Pressure\u2122 oraz audyt\u00f3w Performance & Wellbeing, po polsku i po angielsku. Um\u00f3w bezp\u0142atn\u0105 30-minutow\u0105 rozmow\u0119<\/a> o swoim zespole.<\/p>\n<\/div>\n Tekst opublikowany po raz pierwszy przez Kasi\u0119 Biernack\u0105 na LinkedInie w pa\u017adzierniku 2024 roku.<\/p>\n Kasia Biernacka jest psycholo\u017ck\u0105 organizacji i doradczyni\u0105 ds. przyw\u00f3dztwa, mieszka w Belgii i od ponad 20 lat pracuje w HR i rozwoju lider\u00f3w. O ukrytym koszcie \u017cycia w trybie \u201edam rad\u0119\u201d m\u00f3wi\u0142a w wywiadach dla Onetu<\/a> i iKobiece.pl<\/a> (wywiady w j\u0119zyku polskim).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Co badania Philipa Zimbardo nad w\u0142adz\u0105, systemem i stresem oznaczaj\u0105 dzi\u015b dla lider\u00f3w: wsp\u00f3\u0142czucie zamiast kontroli i \u015brodowiska, kt\u00f3re sami tworzymy.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","entry","owp-thumbs-layout-horizontal","owp-btn-normal","owp-tabs-layout-horizontal","has-no-thumbnails","has-product-nav"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1943\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intuipro.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}